Jak powinno spać niemowlę: zasady bezpiecznego snu

Na plecach, na boku czy na brzuchu?

Na plecach, do pierwszych urodzin. Tak zaleca Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) w wytycznych z 2022 r. Ta pozycja zmniejsza ryzyko SIDS, czyli zespołu nagłej śmierci niemowlęcia, potocznie zwanego śmiercią łóżeczkową. Dotyczy każdego snu, także krótkich drzemek w ciągu dnia.

Czy niemowlę może spać na brzuchu?

Nie, do snu nie: sen na brzuchu zwiększa ryzyko. Na brzuchu dziecko leży tylko w czuwaniu, pod okiem dorosłego. To „tummy time”, czyli leżenie na brzuchu w czuwaniu.

Jest jeden wyjątek. Gdy niemowlę samo przewraca się z pleców na brzuch i z powrotem, może zostać w pozycji, którą przyjęło. Nie trzeba go budzić ani odwracać. Do łóżeczka nadal kładzie się je na plecach.

Dlaczego sen na boku też odpada?

Bok jest pozycją niestabilną: dziecko łatwo przetacza się z niego na brzuch, zanim nauczy się wracać na plecy. Wałki, kliny i stabilizatory pozycji nie są zalecane.

Jak układać niemowlę do snu krok po kroku?

Układaj dziecko zawsze w tej samej kolejności: wieczorem, w nocy i przy drzemce. Ja stawiam na powtarzalność, nie na gadżety.

1. Ubierz dziecko w śpiworek.
2. Połóż je na plecach, na płaskim materacu.
3. Przesuń je tak, by stopy dotykały dolnej krawędzi łóżeczka. To pozycja „nogi przy końcu” (ang. „feet to foot”), dzięki której dziecko nie zsunie się pod przykrycie. Opisuje ją Lullaby Trust, brytyjska organizacja zajmująca się bezpiecznym snem niemowląt.
4. Zostaw głowę odkrytą, bez czapki.
5. Jeśli dziecko ma smoczek, podaj go do zasypiania: wiąże się to z mniejszym ryzykiem. Gdy smoczek wypadnie w trakcie snu, nie wkładaj go ponownie. Przy karmieniu piersią wprowadza się go dopiero po ustabilizowaniu karmienia.
6. Ustaw łóżeczko obok łóżka rodziców.

Na czym powinno spać niemowlę?

Na twardym, płaskim materacu bez nachylenia, z dopasowanym prześcieradłem na gumkę i niczym więcej. Według AAP nachylenie ponad 10° jest niebezpieczne. Wybór tkaniny i kompletu znajdziesz przy pościeli do łóżeczka.

Poza materacem i prześcieradłem łóżeczko ma być puste. Z łóżeczka wyjmij:

• poduszkę i kołdrę,
• luźny koc i kocyk,
• ochraniacz na szczebelki,
• maskotki.

Nie kupuj poduszki ani ochraniacza „na zapas”: do łóżeczka niemowlęcia nie wchodzą. Kołdra i poduszka poczekają.

Gdzie niemowlę powinno spać w nocy i w dzień?

We własnym łóżeczku w pokoju rodziców, co najmniej przez pierwsze 6 miesięcy. To „room-sharing”, czyli wspólny pokój, ale osobne łóżeczko. Zaleca to AAP.

Drzemki w dzień podlegają tym samym zasadom co sen nocny: płaska powierzchnia, pozycja na plecach, dziecko w zasięgu wzroku dorosłego. Sytuacją wysokiego ryzyka jest „bed-sharing”, czyli wspólne łóżko.

Jaka temperatura w pokoju i jakie ubranie?

W pokoju do snu ma być 16–20°C. Podaje to Lullaby Trust. Przegrzanie zwiększa ryzyko, dlatego dziecka nie ubiera się cieplej, niż wymaga temperatura w pokoju, a w pomieszczeniu nie zakłada się mu czapki.

Ile warstw włożyć przy danej temperaturze, opisuje wpis o tym, jak ubrać niemowlę do snu.

Czego nie robić przy usypianiu?

Poza łóżeczkiem unikaj tego:

• Fotelik samochodowy, wózek spacerowy i huśtawka nie służą do rutynowego snu. Jeśli dziecko zaśnie w drodze, przełóż je na płaską powierzchnię, gdy tylko się da.
• Nie używaj nachylonych leżaczków do snu.
• Zasypianie z dzieckiem na sofie lub w fotelu jest szczególnie niebezpieczne. Gdy czujesz, że odpływasz, odłóż dziecko do łóżeczka.
• Dym tytoniowy w ciąży i po porodzie też zwiększa ryzyko, więc w domu dziecka się nie pali.

Fotelik służy do jazdy, a nie do spania w domu: śpiące dziecko przenoszę do łóżeczka.

Czy niemowlę musi spać przykryte?

Nie musi. Zamiast kołdry wystarcza śpiworek dopasowany w okolicy szyi i pach, w odpowiednim TOG, czyli ciepłocie. Rozmiar, TOG i wiek, od którego się go stosuje, opisuje wpis o śpiworku do spania.

Czy noworodek może spać w rożku albo w otulaczu?

W otulaczu tak, ale tylko do pierwszych prób obracania, u części dzieci już w 2. miesiącu. Dziecko w otulaczu leży na plecach, a tkanina nie może być obciążona.

Rożek służy do noszenia i karmienia, nie do snu w łóżeczku. Do spania lepszy jest śpiworek, to nasza ocena, a nie zalecenie instytucji.

Czy ulewające niemowlę może spać na boku?

Nie. Ułożenie na plecach nie zwiększa ryzyka zachłyśnięcia ani u zdrowych niemowląt, ani u dzieci z refluksem. Wezgłowia się nie podnosi. Jeśli pediatra zalecił dla konkretnego dziecka inną pozycję, jego zalecenie ma pierwszeństwo; wątpliwości warto omówić z pediatrą lub położną.